της Κοινοτικής Οδηγίας 92/43/ΕΚ με την οποία θεσπίστηκε το δίκτυο NATURA 2000, αλλά διατηρούμε σοβαρές επιφυλάξεις για τα επιστημονικά κριτήρια ένταξης στο δίκτυο των συγκεκριμένων περιοχών. Για τη στάση μας αυτή θα αναφέρουμε τρεις πολύ απλοποιημένους και κατανοητούς λόγους, που είναι: (1) Η μη λογική προσέγγιση επιβολής της προστατευτικής κάλυψης του δικτύου σε περιοχή που δεν πληροί τις προϋποθέσεις ένταξης στο ειδικό αυτό καθεστώς, αλλά που τελικά έγινε με τη χρήση πολύ πενιχρών έως ανύπαρκτων επιστημονικών κριτηρίων. (2) Στη μη συμβατή ενέργεια της προστασίας μιας περιοχής δίχως την πλειοψηφική αποδοχή της τοπικής κοινωνίας, όταν δηλαδή δεν διαθέτει την απαιτούμενη συναίνεση. (3) Τη λανθασμένη από κάθε πλευράς ενέργεια να τεθεί σε ισχύ πλαίσιο προστασίας της βιοποικιλότητας με νόμο που θεσπίζει, προκαλεί και θίγει ευαίσθητα χωροταξικά δεδομένα, αφού οι θιγόμενοι από τέτοιες ρυθμίσεις θα καταστούν οι εν δυνάμει πολέμιοι της επιβαλλόμενης προστασίας. Στις παρεμβάσεις μας εισηγηθήκαμε συγκεκριμένες προτάσεις που μέρα με την ημέρα γίνονται περισσότερο επίκαιρες.
Στη παρούσα φάση αναφορικά με τη γενική εξέλιξη της κοινοτικής οδηγίας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) συμβαίνουν τα ακόλουθα: Η Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δηλώνει ότι η ΕΕ έχει αναλάβει τη δέσμευση για ανάσχεση και αντιστροφή της απώλειας βιοποικιλότητας έως το έτος 2020. Θα ήταν σκόπιμο να πληροφορηθούμε για τις περιοχές Χολομώντα, Στρατωνικού και ΄Ιταμου ποια είναι αυτά τα είδη και πως προβλέπεται να υλοποιηθεί η ανάσχεση και η αντιστροφή.
Μέχρι σήμερα, βαρύτητα δινόταν στη δημιουργία του δικτύου NATURA 2000. Τώρα που σε μεγάλο βαθμό έχει ολοκληρωθεί η φάση αυτή, το ενδιαφέρον της Επιτροπής επικεντρώνεται στη διασφάλιση της ομαλής και επιτυχημένης λειτουργίας του δικτύου. Ωστόσο στις μέρες μας, κάθε τομέας πολιτικής, όσο επιτυχημένος κι αν είναι, υφίσταται ενδελεχή δημοσιονομικό έλεγχο, τόσο σε εθνικό, όσο και σε Eυρωπαϊκό επίπεδο. Η Επιτροπή έχει την ευθύνη να αξιολογεί σε κάθε περίπτωση την αποτελεσματικότητα του τρόπου χρηματοδότησης του δικτύου. Κατά συνέπεια η αποτελεσματικότητα των πόρων που διατίθενται στις περιοχές αυτές του δικτύου θα πρέπει να αποδεικνύεται και να εκφράζεται με μετρήσιμα στοιχεία και μεγέθη.
Σε ότι αφορά το συνολικό προϋπολογισμό, τα κράτη μέλη εκτιμούν ότι ετησίως απαιτούνται τουλάχιστον 5,8 δισεκατομμύρια ευρώ για την αποτελεσματική διαχείριση του δικτύου NATURA 2000 σε επίπεδο ΕΕ. Με δήλωσή του ο αρμόδιος Eπίτροπος για θέματα περιβάλλοντος κ. Janez Potocnik προβληματίζεται για τον τρόπο διαχείρισης του δικτύου, αλλά και για την αντιμετώπιση της χρηματοδότησης. Απορρίπτει την ιδέα για τη δημιουργία ενός εξειδικευμένου ταμείου για το NATURA 2000 και ζητά από τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες να οργανώσουν και να διοχετεύσουν τη χρηματοδότηση με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο. Απευθύνει μάλιστα έκκληση για χρήση καινοτόμων μέσων, συμπράξεις δημόσιου – ιδιωτικού τομέα και δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων που θα λάβουν χώρα παράλληλα με τις παραδοσιακές μορφές επιχορηγήσεων. Σε ότι αφορά τις πηγές χρηματοδότησης του δικτύου NATURA 2000, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι αποτελεί πρωτίστως ευθύνη των κρατών μελών. Παράλληλα, για την κάλυψη των απαιτήσεων διαχείρισης συνεισφέρουν συγκεκριμένα ταμεία της ΕΕ, όπως τα τομεακά που χρησιμοποιούνται για την προαγωγή της αγροτικής και περιφερειακής ανάπτυξης, καθώς και το χρηματοδοτικό μέσο LIFE+. Καθώς οι δημοσιονομικές διαπραγματεύσεις για την περίοδο μετά το 2013 εντείνονται, ο αρμόδιος Επίτροπος προβλέπει ότι θα υπάρξουν δυσκολίες, αλλά το δίκτυο αποτελεί σημαντική πρόκληση για τις σύγχρονες και μελλοντικές γενιές.
Μετά από όλα αυτά και με δεδομένη την οικονομική κατάσταση της χώρας, που εκ των πραγμάτων είναι πιθανόν να δηλώσει αδυναμία συμμετοχής στη χρηματοδότηση, ποιος φορέας θα εκδηλώσει την πρόθεση να επενδύσει ή να συμπράξει σε μια περιοχή που σε συντριπτικό ποσοστό ανήκει στο δημόσιο, χαρακτηρίζεται δάσος με συγκεκριμένες χρήσεις και νομικές δεσμεύσεις ακόμη και από το Σύνταγμα, και που εντάχθηκε στο δίκτυο με αμφίβολα κατά την άποψή μας κριτήρια; Ποια αποτελέσματα θα παρουσιάσουν οι διαχειριστές των περιοχών στην Επιτροπή τα επόμενα έτη, προκειμένου να αξιολογήσουν την ορθότητα της υλοποίησης Κοινοτικής Οδηγίας 92/43/ΕΚ και κατά συνέπεια την πιστοποίηση των πόρων που θα διατεθούν στις περιοχές αυτές του δικτύου NATURA 2000;
Η διαδικασία ένταξης των περιοχών αυτών στο δίκτυο έγινε σε περιόδους που τα στοιχεία που παρουσίαζε η Ελλάδα δεν τύχαιναν της Κοινοτικής αμφισβήτησης. Η Ελλάδα πλέον βρίσκεται στο μικροσκόπιο των εταίρων και χρειάζεται να περάσουν πολλά και αξιόπιστα έτη για κάθε της ενέργεια, ώστε να καταστεί δυνατόν να ανακτήσει την εμπιστοσύνη κατ’ αρχάς των Ελλήνων πολιτών και στη συνέχεια των άλλων κρατών. Μήπως τελικά θα μείνει μόνον η αύξηση του ορίου αρτιότητας των εκτάσεων εκτός σχεδίου πόλεως που θεσπίστηκε με τον νόμο της κ. Μπιρμπίλη στην περιοχή μας ως απόρροια της μη εκλογικευμένης προστατευτικής πολιτικής;
Αθήνα 13.10.2011
Ο συντάκτης,
Δρ. Παντελής Βογιατζής
Μηχανικός – Νομικός Περιβάλλοντος
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου