Τετάρτη, 22 Ιανουαρίου 2014

Η χρυσή κατάρα της Τανζανίας

Η καναδική εταιρεία African Barrick Gold (ABG) είναι η μεγαλύτερη παραγωγός χρυσού στην Τανζανία έχοντας υπό τον έλεγχό της τρία από τα πέντε χρυσορυχεία της χώρας, μεταξύ των οποίων το ορυχείο Buzwagi, το οποίο βρίσκεται 6 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πόλης Kahama. Όπως αναφέρουν κάτοικοι της περιοχής, οι εκρήξεις στο Buzwagi έχουν προκαλέσει την κατάρρευση κτιρίων, η σκόνη έχει δημιουργήσει προβλήματα υγείας στα παιδιά τους ενώ το νερό έχει μολυνθεί από τα απόβλητα του ορυχείου. Την ίδια στιγμή, άγνωστο παραμένει το πού καταλήγουν τα έσοδα από τις εξορύξεις. 

«Μία ημέρα το 2012 έγινε μια μεγάλη έκρηξη, από αυτές που κάνουν τη γη να τρέμει. Αυτό συμβαίνει όταν προχωρούν σε ένα νέο στρώμα βράχου», λέει η Mayenda κάτοικος ενός χωριού κοντά στο χρυσορυχείο Buzwagi. Εκείνη τη νύχτα, όταν έβρεξε, ένα τμήμα του σπιτιού της κατέρρευσε. «Λίγες εβδομάδες αργότερα,κατέρρευσε ακόμη ένα», αφηγείται η ίδια, μιλώντας στο Al Jazeera. 

Η Μayenda αναφέρει ότι το ορυχείο χρυσού Buzwangi ευθύνεται για την κατάρρευση κτιρίων και δεν είναι η μόνη. Άλλοι χωρικοί λένε ότι τα πλίνθινα σπίτια τους έχουν ραγισμένους τοίχους ενώ άλλα καταρρέουν εξαιτίας των εκρήξεων στο χρυσορυχείο. Ακόμη, αναφέρουν ότι ο βήχας των παιδιών τους προκαλείται από τη σκόνη που έρχεται από το Buzwangi ενώ και το νερό στα πηγάδια της περιοχής δεν είναι ασφαλές λόγω των αποβλήτων. 

Περίπου 200 πλίνθινα σπίτια έχουν καταρρεύσει από τότε που ξεκίνησε τις εργασίες του το ορυχείο το 2009, αναφέρει ο Jumane Mpemba, αντιπρόσωπος των κατοίκων της περιοχής, ανάμεσά σε αυτά και δύο που ανήκαν στην οικογένειά του. «Το έχουμε καταγγείλει στις τοπικές αρχές πολλές φορές, αλλά δεν πήραμε ποτέ απάντηση» τονίζει. 

Η εταιρεία African Barrick Gold, βέβαια, αρνείται ότι οι εκρήξεις στο χρυσορυχείο της είναι αυτές που προκάλεσαν την κατάρρευση των σπιτιών. Σε δήλωσή της στο Al Jazeera, μέσω του γραφείου δημοσίων σχέσεων της που έχει έδρα το Λονδίνο, η εταιρεία υποστηρίζει ότι έλεγξε τις εκρήξεις για μια περίοδο έξι μηνών και ανακάλυψε ότι «δεν υπήρχαν επιπτώσεις από τις ανατινάξεις ενώ για τα περισσότερα σπίτια που φέρονται να έχουν επηρεαστεί, αυτό ήταν αποτέλεσμα της κακής κατασκευής τους». Επίσης ισχυρίζεται ότι «οι κάτοικοι (σ.σ. των σπιτιών αυτών) προσπαθούν να πάρουν αποζημιώσεις». 

Όπως τονίζει ο Mpemba, οι εκπρόσωποι της εταιρείας έχουν παραβρεθεί μόνο στις τρεις από τις οκτώ προγραμματισμένες συναντήσεις με τους τοπικούς αξιωματούχους. 

«Η κυβέρνηση απέτυχε να αναπτύξει ένα αποτελεσματικό σύστημα επικοινωνίας με τις τοπικές κοινότητες. Αυτός είναι ο λόγος που οι κοινότητες αισθάνονται ότι τις αγνοούν, γιατί το μόνο που βλέπουν είναι εταιρείες να έρχονται στην περιοχή τους, μερικές φορές ακόμη και με τη βία», επισημαίνει ο Silas Olang από το Revenue Watch Institute, μια μη κυβερνητική οργάνωση που στηρίζει την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων προς όφελος των τοπικών πληθυσμών. 

Μόλυνση του πόσιμου νερού 

Το 2009, μια διαρροή από το ορυχείο της African Barrick Gold στα βόρεια της επαρχίας Mara οδήγησε στη μόλυνση του ποταμού Tigithe, από τον οποίο έπαιρναν νερό πάνω από 2.500 νοικοκυριά. Άνθρωποι και ζώα αρρώστησαν σοβαρά, μερικά από τα οποία πέθαναν εξαιτίας του κυανίου που βρισκόταν στο νερό. Οι κάτοικοι εξακολουθούν και σήμερα να αναφέρουν προβλήματα σχετικά με το πόσιμο νερό που καταναλώνουν. 

Μάλιστα, η μήνυση που κατέθεσαν 1.451 καταγγέλλοντες για την υπόθεση αυτή εναντίον της African Barrick Gold το 2010, δεν έχει ακόμα οδηγήσει σε καμία δικαστική ενέργεια. 

Άγνωστο πού καταλήγουν τα έσοδα από τις εξορύξεις 

Το Revenue Watch Institute, παρακολουθεί τη διαχείριση των αγαθών σε 58 πλούσιες σε ορυκτά χώρες και δημοσιεύει έναν ετήσιο Δείκτη Διαχείρισης Πόρων. Το 2013 η Τανζανία ήταν στην 27η θέση ανάμεσα στις 58 αυτές χώρες, κυρίως λόγο της έλλειψης διαφάνειας. 

Σύμφωνα με τον Olang, «είναι πολύ δύσκολο να καταγραφούν τα έσοδα από τις εξορύξεις στην Τανζανία». Όπως επίσης «είναι πολύ δύσκολο να ανακαλύψει κανείς πού ξοδεύονται τα χρήματα από τις εξορύξεις χρυσού. Δεν γνωρίζουμε τίποτα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εταιρειών και της κυβέρνησης». 

Με τα αποθέματα χρυσού να υπολογίζονται στους 1.275 τόνους, η Τανζανία είναι πλέον η τρίτη μεγαλύτερη παραγωγός χρυσού στην Αφρική, μετά τη Νότια Αφρική και την Γκάνα. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Τανζανίας, η χώρα εξήγαγε χρυσό αξίας 2,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά το οικονομικό έτος 2011-12. Η συμβολή του τομέα των εξορύξεων στο ΑΕΠ της χώρας υπερτριπλασιάστηκε από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 ως το 2012, όπως αναφέρει το Revenue Watch. 

Ωστόσο, αυτά τα κέρδη δεν οδήγησαν σε καμία ανάπτυξη τις κοινότητες κοντά στα ορυχεία ούτε διοχετεύθηκαν στους κατοίκους της Τανζανίας, το 65% των οποίων ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. 

Δεν υπάρχουν σχόλια :