China Superpower

Μπορεί η Κίνα να έγινε και επίσημα η Νο2 οικονομία του πλανήτη, όμως οι ηγέτες της δεν το πολυδιαφημίζουν. Όπως δήλωσε το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου, «Η χώρα μας είναι αναπτυσσόμενη…η ποιότητα της οικονομικής της ανάπτυξης χρειάζεται περαιτέρω εξέλιξη». Πίσω όμως από αυτήν την ταπεινοφροσύνη, υπάρχει μια σύνθετη ιστορία κινεζικών φιλοδοξιών και άγχους

Την ίδια ώρα που η Κίνα ξεπερνούσε οικονομικά την Ιαπωνία, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωνε πως η ανάπτυξη της, της επιτρέπει πλέον να ξεκινήσει μια ολοκληρωμένη μετάλλαξη των στρατιωτικών της δυνατοτήτων. Η ετήσια αναφορά του πενταγώνου, μιλά για την ταχεία ανάπτυξη των κινεζικών δυνατοτήτων σε υποβρυχιακό πόλεμο, διαστημικές εξερευνήσεις, κλπ.

Η διστακτικότητα των Κινέζων να διαφημίσουν την οικονομική τους επιτυχία μοιάζει σαν αποτέλεσμα της άρνησής τους να θέλουν να αναλάβουν περαιτέρω διεθνείς υποχρεώσεις. Η αναγνώριση της ως παίκτη κλειδί στα της παγκόσμιας οικονομίας, συνεπάγεται και μια σειρά από ευθύνες, σύμφωνα με τους διεθνείς αναλυτές. Και η Κίνα γνωρίζει πολύ καλά, πως με κατά κεφαλήν εισόδημα μόλις το 1/10 αυτού των ΗΠΑ, δεν είναι σε θέση να αναλάβει οποιαδήποτε ευθύνη.

Το περασμένο διάστημα, η κινεζική κυβέρνηση απογοήτευσε τόσο την Αμερική όσο και άλλα κράτη, με την άρνησή της να παίξει πρωτεύοντα ρόλο σε ζητήματα όπως αυτά της κλιματικής αλλαγής ή του ελεύθερου εμπορίου. Οι Κινέζοι έχουν ιστορικό στο να απαιτούν να τους συμπεριφέρονται ως υπερδύναμη, όμως οι ίδιοι αρνούνται να συμπεριφερθούν ως τέτοια. Όλα δείχνουν, σύμφωνα με το πεντάγωνο, πως οι Κινέζοι επιδιώκουν πρωτίστως να μετατραπούν σε περιφερειακή δύναμη πριν γίνουν μια παγκόσμια υπερδύναμη. Η στρατιωτική τους τακτική είναι προς το παρόν η «άρνηση πρόσβασης» σε πιθανούς αντιπάλους όπως η Ιαπωνία, η Νότιος Κορέα, και οι ΗΠΑ. Προσπαθούν δηλαδή να κρατήσουν αυτά τα κράτη όσο το δυνατό πιο μακριά από τη περιοχή τους. Ο βασικός ρόλος του πολεμικού τους ναυτικού είναι να καταστήσουν δύσκολη έως αδύνατη την οποιαδήποτε επιχειρησιακή αποστολή άλλων ναυτικών δυνάμεων στις στρατηγικές περιοχές της Κίνας.

Τα καινούργια κινέζικα υποβρύχια εξοπλίζονται με πυραύλους ικανούς να πλήξουν αεροπλανοφόρα οπουδήποτε στον δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό. Την ίδια ώρα, η Κίνα «κλειδώνει» πετρελαϊκά αποθέματα, απαραίτητα για την οικονομική της ανάπτυξη, συνεργαζόμενη με χώρες όπως το Ιράν και το Αφγανιστάν.

Όπως λέει ένας από τους πλέον ειδικούς του ΔΝΤ στα κινεζικά ζητήματα, «Οι Κινέζοι επιδιώκουν να κυριαρχήσουν στη περιοχή τους. Βλέπουν τα οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά θέματα ως διαπλεκόμενα, με απώτερο σκοπό την επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων τους». Βάσει του διεθνούς δικαίου, τα χωρικά ύδατα ενός κράτους εκτείνονται στα 12 μίλια από τις ακτές του. Η Κίνα όμως επιδιώκει χωρικά ύδατα 300 μιλίων. Πολλές ασιατικές χώρες αντιδρούν, όμως η Κίνα δεν υποχωρεί. Ήδη άρχισε να προβάλλει διεκδικήσεις στη Κίτρινη Θάλασσα, μεταξύ Κίνας και της χερσονήσου της Κορέας. Οι ΗΠΑ, αντιδρούν και αυτές, με πιο πρόσφατη αντίδραση, την ομιλία της υπουργού Εξωτερικών Hillary Clinton στο Ανόι.

Όλα τα παραπάνω δείχνουν πως αν υπάρξει ποτέ μια στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Αμερικής και Κίνας, αυτή θα είναι ναυτική, κάπου στη θάλασσα της Κίνας.

Η Κίνα εν τω μεταξύ, ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία σε μακρινά σημεία της υδρογείου. Το πεντάγωνο υπογραμμίζει το ρόλο του κινεζικού ναυτικού στις επιχειρήσεις εναντίον των πειρατών της Σομαλίας, αλλά και τη συμμετοχή του σε μια στρατιωτική άσκηση στο Γκαμπόν της Αφρικής. Αυτές οι σχετικά μικρές κινήσεις, βοηθούν τη Κίνα να προβάλλει μια διεθνή εικόνα ως παγκόσμιου παίκτη.

Θα ήταν μεγάλο λάθος να θεωρηθεί πως η Κίνα μπορεί να κυριαρχήσει στο κόσμο στο εγγύς μέλλον. Έχει τεράστιες εσωτερικές προκλήσεις να αντιμετωπίσει, όπως γενικευμένη φτώχια, και μια ανισόρροπη οικονομία που εξαρτάται αποκλειστικά από τις εξαγωγές. Πριν είκοσι χρόνια, πολλοί διεθνείς σχολιαστές προέβλεπαν πως η επόμενη παγκόσμια υπερδύναμη θα ήταν η Ιαπωνία, το ίδιο κράτος δηλαδή που σήμερα έπεσε στη τρίτη θέση της κατάταξης. Όμως η οικονομική και στρατιωτική ανάπτυξη της Κίνας τη περασμένη δεκαετία υπήρξαν δραματικές. Όλα δείχνουν πως η ασιατική αυτή χώρα θα είναι ο βασικός παράγοντας του 21ου αιώνα.
S.A. -National Public Radio (NPR.org)